Blog o Japonii. Japoneczka

Święta tuż tuż… Wszędzie widać blask choinek, zewsząd płyną dźwięki znanych świątecznych piosenek, z kuchni rozchodzą się smakowite smaki, a najmłodsi niecierpliwie wyglądają Mikołaja… Boże Narodzenie. Na całym świecie ludzie spotykają się, by razem przeżywać radość świąt.

Read the rest of this entry »

Świat mieni się barwami wiosennych kwiatów, słońce coraz mocniej przygrzewa, a my odpoczywam w długi majowy weekend. W Japonii trwa również Golden Week (ゴールデンウィーク) – Złoty Tydzień, czyli okres nagromadzenia dni wolnych od pracy (29.04-05.05). Na to składa się kilka świąt następujących po sobie:

29 kwietnia – Rocznica Urodzin Cesarza Shōwa (shōwa-no hi 昭和の日)
3 maja – Rocznica Wprowadzenia Konstytucji (kenpō-kinnenbi 憲法記念日)
4 maja – Dzień Zieleni (midori-no hi 緑の日) 3
5 maja – Dzień Dziecka (kodomo-no hi 子供の日)

Read the rest of this entry »

W Wielkanoc za suto zastawionym stołem nie usiądą Japończycy. Tego święta nie obchodzą w ogóle. Dzisiejsza niedziela jest dla nich jak każda inna. Jak dobrze wiecie większość społeczeństwa w Kraju Kwitnącej Wiśni jest wyznania shinto, albo buddyzm, chrześcijaństwo to rzadkość (zaledwie 1 procent).  Wydaje mi się, że Wielkanoc jest mało komercyjna, przejmuje się tylko te święta na których można zarobić, zwłaszcza, że symbole jej towarzyszące są dla nich obce, jak w przypadku Bożego Narodzenia. Jakby tak dobrze poszukać istnieje w języku japońskim słowo: Wielkanoc-Isutaa.

Jak myślicie czy w najbliższych latach Wielkanoc zostanie sztucznie wprowadzona do Japonii, tak jak Walentynki lub Boże Narodzenie?

Fukkatsu-sai omedetou!
Wesołych Świąt Wielkanocnych!

Read the rest of this entry »

W Japonii nie obchodzi się Dnia Kobiet 8 marca, odpowiednikiem tego dnia jest obchodzony 14 marca tak zwany biały dzień . Dokładnie miesiąc po Walentynkach kobiety mają szanse wyznać uczucia swoim mężczyznom obdarowując ich pudełkiem czekolady. Jak wiemy Japonia jest krajem w którym obowiązuje zasada patriarchatu dla mężczyzn. To właśnie kobieta podpala mężczyźnie papierosa, nalewa mu alkohol, czy serwuje posiłki. Na szczęście to się zmienia i coraz więcej kobiet zasiada w parlamencie, jest aktywna w życiu społecznym, chociaż wciąż mimo to dostają mniejszą pensję od gorzej od niej wykształconego mężczyzny.

Biały Dzień jest całkowicie Made in Japan, ale zazwyczaj nie zdajemy sobie sprawy, że ma swoją długą tradycję w kulturze Zachodu, a w Japonii pojawił się dopiero w XX wieku. Różne firmy próbowały go wprowadzić jako taktyki marketingowe, w tym cukiernik Morozoff, który jako pierwszy przygotował reklamę Walentynkową w 1936 roku skierowaną co cudzoziemców w języku angielskim. W 1958 roku cukiernia w Tokio zrobiło to samo, aż do 1970 roku, kiedy to pomysł chwycił i od tego czasu Japonki kupują czekoladki dla wszystkich mężczyzn ze swojego otoczenia. Nazwa biały dzień pochodzi od koloru cukierków, głównego składnika czekolady i kojarzy się z czystą, słodką miłością. Obecnie zakres wręczanych upominków nie ogranicza się już wyłącznie do słodyczy i obejmuje również prezenty takie jak kwiaty, biżuteria, bielizna, kartki, itd.

Według moich obserwacji biały dzień jest wciąż mniej popularny niż Dzień Świętego Walentego. 67% kobiet uczestniczących w badaniu stwierdziło, że nie obchodzi Walentynek, podczas gdy tylko 45% mężczyzn wskazało, że świętuje biały dzień. Przeciwnicy uważają, że jest to czysto komercyjne święto, ale co ciekawe, co roku zdobywające coraz większą popularność.

3 dnia 3 miesiąca w Japonii obchodzi się Dzień Dziewczynek lub Święto Lalek, czyli Hinamatsuri. Jest to dzień modlitwy w intencji dobrobytu dziewcząt: ich prawidłowego rozwoju, zdrowia i szczęścia (podobny dzień chłopcy zaś obchodzą 5 maja – Tango no Sekku). Z tej okazji większość dziewcząt wystawia hina-ningyō, czyli taki specjalny zestaw lalek przedstawiających Cesarza i Cesarzową z ich dworem. Wszystkie lalki ubrane są w stylu Heian (okres w historii Japonii trwający od 794 do 1185 roku). Ich pełen skład wynosi 17 lalek, w tym również występują tam ministrowie, strażnicy, muzykanci i damy dworu. Pomiędzy figurkami lalek ustawione są dwa drzewka: wiśniowe i pomarańczowe oraz tacki z jedzeniem i mebelki.

Lalki Hina są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Nie służą do codziennych zabaw, ponieważ są niezwykle drogie. Wystawiane są do oglądania w okresie do dwóch tygodni przed świętem 3 marca i powinny być schowane w ciągu 3 dni po tym święcie. Istnieje bowiem przesąd, że jeśli nie schowa się lalek w odpowiednim czasie, to córka zostanie starą panną.

Istnieją również specjalne potrawy przygotowywane na to święto. Do tych słodkości należą przede wszystkim ciasteczka ryżowe: hishimochi. Są barwione na 3 kolory: biały, zielony, różowy. Kolor czerwony ma odganiać demony, biały oznacza czystość, a zielony jest kolorem zdrowia.

Tego też dnia w Japonii obchodziliśmy uroczystości upamiętniające 65 rocznicę bitwy Iwo Jima na Iwo Jima. Tak dla przypomnienia: miała miejsce od 19 lutego do 26 marca 1945 roku, podczas wojny na Pacyfiku pomiędzy siłami Stanów Zjednoczonych i Japonii. Dziesiątki weteranów USA,  w latach 80. i 90., wróciło na wyspę wulkaniczną  i 3 marca pojawili się z okazji 65. rocznicy jednej z największych bitew II wojny światowej.

Dzień 3 marca 2010, 62 dnia roku, środę, zapamiętam do końca swego życia – o 4:18 czasu GTM+O urodziła się moja siostrzenica Julia, Małgosia. Waży 3300 i ma 60 cm wzrostu. Ma czarne włoski, czarne oczka i cała jest brązowi-utka, skóra zdjęta z cioci, taka po prostu mała czarna japoneczka.

Walentynki w Japonii obchodzi się wyjątkowo, podczas, gdy w innych krajach ten dzień jest świętem zakochanych, tak tutaj panie obdarowują mężczyzn czekoladkami. Daje się je nie tylko ukochanym, ale też szefom, współpracownikom, często bardziej z konwenansu niż z sympatii. Nie ma to nic wspólnego z zakochaniem się, może dlatego iż tam kwestia kochania nie jest zjawiskiem powszechnym, ani też zrozumiałym.

Czekoladki dzieli się na dwa rodzaje: giri-choko czyli czekoladki dawane z obowiązku oraz honmei-choko dla ukochanego (w kształcie serca z czekoladowym nadzieniem powinny być wykonane własnoręcznie). Na prezenty dla pań przeznaczony jest Biały Dzień – 14 marca panowie wtedy rewanżują się kobietom do słodyczy dołączając bieliznę.

Deszczu walentynkowych czekoladek życzy Mała Czarna Japoneczka.

W tym roku moje walentynki obchodziłam we Włoszech.  Nie będę Wam tu opisywać swoich niezapomnianych wrażeń i najpiękniejszych wspomnień z pobytu tam spędzonego, ponieważ jest to blog tylko i wyłącznie o Japonii – kulturze, filozofii, sztuce i nie tylko..

W wielu krajach, również w Polsce istnieje zwyczaj zapewniający o dozgonnej wierności w uczuciach – zawieszanie kłódek na mostach. W Rzymie moda na to ewoluuje w kierunku minimalistycznym. Zamiast długiego spaceru do mostu Milvio i prawdziwych łańcuchów przypominających słodką niewolę coraz częściej mamy bardzo centralną fontannę Trevi i kłódki miłości zawieszane na kratach broniących dostępu do pobliskiego kościoła świętych Wincentego i Anastazego.

Mnie Wieczne Miasto rozkochało (Japonię kocham najbardziej, nie pomyślcie, że ją zdradziłam) i podziałało niesamowitą siłą przyciągania.

Zwyczaj zawieszania kłódek na moście przez zakochanych opisał w swojej powieści Trzy metry nad niebem Federico Moccia. Bestsellerowa książka opowiada o życiu młodych rzymian. Główny  bohater opowiada dziewczynie legendę, według której kochankowie zawieszają na jednej z latarni łańcuchy i kłódki, a klucze wrzucają do rzeki. A co potem? pyta dziewczyna. Potem już nigdy się ze sobą nie rozstaja – odpowiada mężczyzna. Most ten istnieje naprawdę, nazywa się Ponte Milvio w Rzymie. Na podstawie powieści powstał też film. Władze Rzymu zmuszone zostały do umieszczenia na nim dodatkowych łańcuchów, na których mogłyby się wszystkie pomieścić. Nas to nie zniechęciło do romantycznych, wieczornych spacerów po moście i zawieszenia na nim własnej kłódki miłości. Kluczyk obowiązkowo wylądował w rzece! Do zobaczenia w Rzymie drodzy czytelnicy Japoneczki!

Setsubun 節分- obyczaj świętowania zmiany pory roku, chociaż przyjęto tak określać pierwszy dzień wiosny, obchodzony był w Japonii 3 lutego. W tym dniu zamiast topienia marzanny Japończycy rozsypują po domu ziarna fasoli (mame), mające odganiać złe duchy (oni)  i mówią:

Oni wa soto – demony, precz!

Potem wrzucają je do wnętrza krzycząc:

Fuku wa uchi – wejdź szczęście do tego domu!

Według tradycji zwyczaj ten (mamemaki) ma na celu wypędzenie demonów i zaproszenie szczęścia do życia i rodziny człowieka.

W celu zapewnienia sobie jeszcze większego powodzenia ludzie zjadają tyle ziaren soi ile mają lat i jedno dodatkowe za nowy rok. Szczęście przynosi też zjedzenie niepociętej na kawałki rolki sushi (maki-zushi). Podczas zjadania sushi należy być zwróconym w specjalnie na tę okazję określoną, pomyślną dla jedzącego, stronę świata.

Setsubun traktowany jest jak rodzaj Nowego Roku.

W drugi poniedziałek stycznia wszyscy Japończycy, którzy ukończyli dwadzieścia lat obchodzą Święto Dojrzałości. Młodzież, która 11 stycznia 2010 obchodziła dwudzieste urodziny, straciła status młodzieży i stała się częścią dorosłej społeczności kraju. Może zatem w końcu pić, palić legalnie, posiada prawo do głosowania, no i oczywiści musi w pełni odpowiadać za własne poczynania. Ta niezwykle ważna okazja musi być zatem w jakiś sposób zaznaczona w pamięci młodego człowieka i temu celowi służy właśnie Seijin shiki, czyli dzień osiągnięcia pełnoletności. Dzień Dojrzałości jest jednym z niewielu już dni w kalendarzu japońskim, kiedy naraz zobaczyć można tak dużo Japonek ubranych w piękne kimona. Kimona zwane są furisode (dosł. powiewające rękawy), mają długie przyciągające uwagę rękawy, a sama tkanina jest bardzo bogato zdobiona w motywy kwiatowe. Chłopcy nie ubierają takich strojów, ale żeby uczcić w sposób szczególny tradycję przywdziewają dwuczęściowy strój, który składa się z hakama (szerokie plisowane spodnie) i haori (rodzaj japońskiego płaszcza z długimi rękawami).

Dla młodych kobiet Seijinshiki zaczyna się bardzo wcześnie, bo czasami już o godzinie czwartej rano. Zywkle czeka je najpierw wizyta w salonie piękności, gdzie oprócz zrobienia wspaniałej i bardzo skomplikowanej fryzury ubierane są w swoje wymarzone kimona. Kolejnym punktem programu jest wizyta w urzędzie miasta lub dzielnicy, gdzie po przemówieniu wysoki rangą urzędnik deklaruje, że od tego właśnie dnia, droga młodzieży, jesteście dorośli! No i cóż zrobić z tak pięknie rozpoczętym dniem? Oczywiście trzeba koniecznie udać się do świątyni i pomodlić się o szczęśliwą przyszłość. Reszta dnia upływa na robieniu zakupów, pokazywaniu się na ulicach, pozowaniu do zdjęć, wspólnym biesiadowaniu z przyjaciółmi.

Nie da się ukryć, że Seijinshiki to jeden z ciekawszych dni w roku i to zarówno dla nowo przybyłych do Japonii, jak i dla zasiedziałych tutaj cudzoziemców. Widok młodej Japonki w przepięknym kimonie na ulicach zatłoczonego Tokio, czy też innych japońskich miast, wywiera niezapomnine wrażenie i dostarcza radości na myśl, że tradycja przeplata się z nowoczesnością.